Lumbale kanaalstenose
Tussen de wervels van de wervelkolom bevinden zich tussenwervelschijven die als schokdempers fungeren, en gewrichten die beweging mogelijk maken tussen elk segment in buiging, strekking en rotatie.
In het midden loopt het ruggenmerg door het lumbale kanaal en vertakt zich in zenuwwortels aan beide kanten, op elk niveau, die tussen de wervels uittreden.
Met het ouder worden slijt het kraakbeen en zakken de tussenwervelschijven geleidelijk in.
1) Begrijpen van Lumbale Kanaalstenose
Het lumbale deel van de wervelkolom bestaat uit 5 wervels. Tussen deze wervels bevinden zich tussenwervelschijven aan de voorkant, die als schokdempers werken, en gewrichten aan de achterkant, die bewegingen tussen elk segment in buiging, strekking en rotatie mogelijk maken.
In het midden loopt het ruggenmerg door het lumbale kanaal en vertakt zich in zenuwwortels aan beide kanten, op elk niveau, die tussen de wervels uittreden.
Met het ouder worden wordt het kraakbeen dunner en zakken de schijven geleidelijk in. De slijtage van de gewrichten leidt ook tot bot- en ligamentverdikking, vooral van het ligamentum flavum, dat het kanaal aan de achterkant afsluit.
Al deze veranderingen kunnen geleidelijk de ruimte in het kanaal verkleinen, wat leidt tot compressie van de zenuwstructuren. Dit kan pijn en gevoels- en/of motorische stoornissen in de rug en/of de benen veroorzaken.
2) Lumbale kanaalstenose of aangeboren nauw kanaal?
Deze aandoening is degeneratief. Dat betekent dat ze meestal voorkomt bij oudere personen, vaak na de leeftijd van 50 jaar.
Ze verschilt dus van het zogenaamde “nauwe” lumbale kanaal van aangeboren oorsprong, dat vaak al bij jongere personen wordt vastgesteld en symptomen geeft. Bij oudere mensen spreken we eerder van een “vernauwd” lumbale kanaal.
In de praktijk is lumbale kanaalstenose bij volwassenen vaak het resultaat van een combinatie: een aangeboren nauw kanaal dat verergert door slijtage van de structuren.
3) Wat zijn de symptomen van Lumbale Kanaalstenose?
Lumbale kanaalstenose uit zich meestal door:
- Pijn in de rug en/of benen, meestal tijdens het lopen of langdurig rechtstaan
- Verminderde of verdwenen gevoeligheid in één of beide benen
- Motorische problemen of zelfs verlamming in de benen
- Urogenitale problemen
Symptomen die de laatste twee punten omvatten, vormen een chirurgisch noodgeval.
4) Hoe wordt Lumbale Kanaalstenose gediagnosticeerd?
De diagnose is gebaseerd op de medische anamnese, het klinisch onderzoek door een zorgverlener en medische beeldvorming.
Röntgenfoto’s zijn soms beperkt, maar een CT-scan of MRI is meestal veel duidelijker. Een EMG kan worden aangevraagd om neurologische tekorten te bevestigen.
5) Is het ernstig?
Dat hangt af van het stadium van de aandoening. In de beginfase kan kanaalstenose asymptomatisch zijn.
Zonder behandeling verergeren de symptomen meestal geleidelijk, wat op lange termijn kan leiden tot ernstige problemen en verlies van zelfstandigheid.
Neurologische complicaties zijn zeldzamer maar bestaan wel, en moeten zo snel mogelijk chirurgisch behandeld worden.
Als u symptomen ervaart zoals hierboven beschreven, is het belangrijk een arts te raadplegen om de ernst te bepalen en de juiste behandeling te kiezen.
6) Is een operatie noodzakelijk?
Lumbale kanaalstenose reageert over het algemeen goed op medische behandeling en kinesitherapie.
Chirurgie wordt daarom niet als eerste optie beschouwd, maar alleen voorgesteld als de symptomen niet verbeteren met conservatieve behandelingen of als de pijn ondraaglijk wordt en niet onder controle komt met medicatie.
Ze is daarentegen onmisbaar bij zenuwbeschadiging, zoals spierzwakte, gevoelsverlies in de benen of urogenitale problemen.
7) Hoe verloopt de revalidatie?
De initiële behandeling combineert medische ondersteuning (pijnstillers, ontstekingsremmers) met rust en kinesitherapie. De kinesitherapie richt zich op:
- Herstel van de gewrichtsmobiliteit
- Progressieve algemene en specifieke spierversterking
- Verbetering van de motorische controle
- Educatie van de patiënt over de aandoening en de mogelijke risico’s
Bij een operatie start de kinesitherapie enkele weken nadien, en kan een terugkeer naar fysieke activiteit enkele maanden na de ingreep overwogen worden.
8) Wat kan ik doen om het herstel te versnellen? Wat moet ik vermijden?
Om het herstel te versnellen, volgt u best zo goed mogelijk de aanbevelingen van de zorgverleners waarmee u samenwerkt.
Luiheid of, omgekeerd, overdreven inspanning zullen uw vijanden zijn.
Daarentegen zullen discipline, doorzettingsvermogen en een positieve ingesteldheid u helpen zo snel mogelijk weer in goede conditie te komen!